သင့္အနားက လူေတြကို အေဝးထြက္သြားေစတဲ့ သင့္အမူအက်င့္ဆိုးေတြ

သင့္အနားက လူေတြကို အေဝးထြက္သြားေစတဲ့ သင့္အမူအက်င့္ဆိုးေတြ

ငါေကာင္းေအာင္ လုပ္ေနရဲ႕သားနဲ႔ ဘာလို႔ ငါ့အနားမွာ လူေတြမရွိေတာ့ တာလဲ ဆိုၿပီးေတာ့ ကိုယ္ဘာလုပ္လို႔ လုပ္ထားမွန္း မသိတဲ့ လူမ်ိဳးေတြကို သင္ႀကံဳဖူးပါ သလား။ ကြ်န္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ဟာလည္း အဲဒီလိုလူ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါ တယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ႕ ဒီအမူအက်င့္ ဆိုးေတြဟာ လူေတြ ကို အေဝး ထြက္သြားေစတယ္ ဆိုတာကို နားလည္ခဲ့ပါတယ္။ ကုမၸဏီ တစ္ခု မွာ အလုပ္ထြက္ႏႈန္း မ်ားေနတယ္ ဆိုရင္လည္း အဲဒီမွာ အေၾကာင္း မ်ားစြာ ရွိႏိုင္ ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ေငြေၾကာင့္ျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာေတြမွာေတာ့ ေငြထက္ ပိုမိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ မ်ားစြာရွိပါ တယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ အေနာက္တိုင္း လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ မတူတာကေတာ့ သံေယာဇဥ္၊ အခ်စ္၊ ေမတၲာ အစရွိ သျဖင့္တို႔ကို ပိုမိုအေလး ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေငြေၾကးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ေပ်ာ္လို႔လုပ္သူေတြ မ်ားပါတယ္။ ဒီေတာ့ အလုပ္ ထြက္ရတဲ့ အေၾကာင္းက မေပ်ာ္လို႔။ မေပ်ာ္တဲ့ အေၾကာင္းက ဘာလဲ ဆိုရင္ သူတို႔ကို စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေနသူေတြမွာ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္တဲ့ အမူ အက်င့္ေတြ ရွိေနလို႔ဆိုတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြမွာေရာ၊ အလယ္လတ္တန္းနဲ႔ အလႊာစံု ပေရာ္ဖက္ရွင္ နယ္သမားေတြမွာ ပါရွိတဲ့ အမူအက်င့္ဆိုး ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ လိုက္ရေအာင္။
 

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိကိုျပစ္တင္ေျပာတယ္လို႔ပဲ ထင္ေနသူ
ဘာပဲေျပာေျပာ မိမိကိုရည္ရြယ္ ရည္ၫႊန္းေျပာတယ္လို႔ အၿမဲျမင္ျခင္းဟာ လည္း အဆိပ္ အေတာက္ တစ္ခုပါ။ လူေတြေျပာေနတဲ့ စကား အမ်ားစုဟာ သူတို႔ႀကံဳေတြ႕ရတဲ့ အျဖစ္ အပ်က္၊ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ သူတို႔ကို ေျပာျခင္းသာ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါငါ့ကိုေျပာေန ပါလားလို႔ အၿမဲတမ္းေတြး ထင္ေန ရင္ေတာ့ မွားပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔ မိမိကို ရည္ၫႊန္း ေျပာရင္ ေတာင္ ဘယ္လို ေဝဖန္မႈမ်ိဳးကိုမဆို ကိုယ္ဟာ လက္ခံႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳး စားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ဘဲ ေျပာလာသမွ် အေပၚကို ငါ့ကိုရည္ၫႊန္း ေျပာေနတယ္၊ ငါ့ကို တိုက္ခိုက္ ေနတယ္ အစရွိသျဖင့္ ဘယ္ဟာကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္သေဘာအရ မေတြးႏိုင္ဘဲ စိတ္ ေသာကမ်ား၊ ေဒါသထြက္ ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလိုလူေတြကို တျခားလူေတြက ေရွာင္ သြားပါလိမ့္မယ္။
 

အဆိုးျမင္တတ္သူ
အဆိုးျမင္ တတ္သူေတြကေတာ့ အဆိုးဆံုးပါ။ မိမိဝန္ထမ္း တစ္ေယာက္ရဲ႕ ႀကိဳးစားမႈဟာ ေရာင္းအား ေဒၚလာငါးသိန္း ရွိရင္ ေကာင္းတယ္၊ ဆက္ႀကိဳး စား လို႔ေျပာရမယ့္အစား ဘာလို႔ အဲဒီေလာက္ေတာင္ နည္းရတာလဲနဲ႔ အစခ်ီၿပီး အျပစ္တင္ေနၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလို လူေအာက္မွာ လူေတြ ၾကာၾကာ မရွိပါဘူး။ အျပစ္လုပ္ထားတဲ့ ဝန္ထမ္း တစ္ေယာက္ကို သူ႔အျပစ္ ခ်ည္းနင္း ေျပာၿပီး ထပ္ခါထပ္ခါ ေျပာဆိုေနရင္ေတာ့ ဒီေခါင္းေဆာင္ဟာ တစ္ခု ခုေတာ့ မွားေနပါၿပီ။ လူတိုင္းဟာ ပုထုဇဥ္ေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ အဆိုး ျမင္တတ္တဲ့ စိတ္ ရွိတာ မဆန္းပါဘူး။ မိမိမိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္း ရင္းႏွီးသူ ၾကားမွာ ေတာင္ ကိုယ့္ေအာင္ျမင္ မႈကို အဖက္မလုပ္ဘဲ ကိုယ့္ရဲ႕ ရယ္စရာ ျဖစ္ရပ္ကို ထပ္ခါထပ္ခါ ေျပာၿပီး ေလွာင္ေျပာင္ မယ့္သူက ပိုမ်ား ပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ေတြဟာ အဆိုးျမင္သူေတြပါ။ ေကာင္းတဲ့ အပိုင္းကို ခ်ီးက်ဴးေပးဖို႔၊ မိမိ ကိုယ္ကိုလည္း အဆိုးေတြႀကံဳတဲ့အခါ အေကာင္း ျမင္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ အဲဒီလို မဟုတ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ မိမိပတ္ဝန္း က်င္ကလူေတြ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့ပါးသြားပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေသာ အရာ ေတြကို မိမိဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲလို႔ မရပါ ဘူး။ ဥပမာ- ကားပိတ္တာနဲ႔ ရာသီ ဥတုေဖာက္ ျပန္တာဟာ မိမိအေနနဲ႔ တိုက္ ႐ိုက္ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းလို႔ ရတဲ့အရာ မ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလို မိမိဘာမွျပဳျပင္ ေျပာင္း လဲေပး လို႔မရတဲ့ သဘာဝ တရားေတြေပၚမွာ အဆိုးျမင္ အျပစ္တင္ ေဝဖန္ေနျခင္းဟာလည္း မိမိရဲ႕ အေကာင္းျမင္စိတ္ေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ မနက္႐ံုးေရာက္တဲ့ အခါ မိမိရဲ႕ႀကံဳ ေတြ႕ ခဲ့ရတဲ့ လြဲေခ်ာ္မႈအေၾကာင္း ေျပာျပသူနဲ႔ ကားလမ္း ဘယ္ေလာက္ပိတ္လို႔ စိတ္ညစ္ေၾကာင္း ေျပာျပသူမွာဆိုရင္ ဘယ္သူဟာ အေကာင္းျမင္စိတ္ ရွိသူဆိုတာ သင္ခြဲျခား သိျမင္ႏိုင္ ပါတယ္။
 

စိ္တ္ေကာင္း ႏွလံုးေကာင္း မရွိျခင္း
ဒီထက္ဆိုးတာ မရွိေတာ့ပါဘူး။ လူတခ်ိဳ႕ဟာ မိမိရဲ႕လိုအင္ဆႏၵ ျဖည့္ဆည္း ရဖို႔အတြက္ တျခားလူတစ္ ေယာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ အစုအဖြဲ႕တစ္ခုကို စေတး လိုက္ဖို႔ ဝန္မေလး သူေတြ ရွိပါလိမ့္မယ္။ သနားၾကင္ နာျခင္း၊ ခ်စ္ျခင္း ေမတၲာျဖန္႔ေဝ ရမယ့္အစား သနားၾကင္နာမႈ မရွိျခင္း၊ ကိုယ္ခ်င္း မစာနာ တတ္ျခင္း၊ ေမတၲာမထား တတ္ျခင္းတို႔ဟာ မိမိေဘးက လူ ေတြကို ထြက္သြားေစ ပါလိမ့္မယ္။ အကူအညီ ေတာင္းလာမႈေတြကို ျငင္းဆိုျခင္း၊ သူမ်ား ဆီက အကူအညီယူၿပီး ကိုယ္က်ေတာ့ ျပန္မကူညီေပးႏိုင္သူ၊ အေၾကြး ယူၿပီး ျပန္မေပးသူ အစရွိတဲ့လူေတြ အနားကေနလည္း လူေတြ ထြက္သြား ပါလိမ့္ မယ္။ စိတ္ေကာင္း ႏွလံုး ေကာင္း ရွိဖို႔အတြက္ ပထမဦးဆံုး အဆင့္ အေနနဲ႔ မိမိရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာ တျခား လူေတြကို ဒုကၡေပးျခင္း မျဖစ္ေအာင္ အရင္ဆံုးက်င့္ႀကံေန ထိုင္ရပါမယ္။ ေနာက္တစ္ဆင့္ ကေတာ့ တျခားလူကို စိတ္ ခ်မ္းသာေအာင္ ကူညီ၊ ေမတၲာထားႏိုင္ေအာင္ႀကိဳး စားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမွ ႀကိဳးစားမျပဳျပင္ရင္ ကိုယ့္အနားမွာ လူေတြ ပါးသထက္ ပါးသြား ပါလိမ့္မယ္။
 

တျခားသူတစ္ပါးကို ေလးစားမႈ မရွိျခင္း 
ဒါဟာလည္း အမွန္ေတာ့ စိတ္ ေကာင္း ႏွလံုးေကာင္း မရွိတဲ့ေအာက္ကို ထည့္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕လူေတြ က်ေတာ့ တျခားလူကို ထိခိုက္ နစ္နာေစလိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဆိုး သူေတြ မဟုတ္ေပမဲ့ တစ္ပါး သူကို မေလးစား တတ္သူေတြလည္း သီးသန္႔ရွိပါေသး တယ္။ သူတို႔က မိမိ ကိုယ္ကို မာန္မာနေထာင္လႊား သူေတြ မ်ားပါတယ္။ ငါဟာဘာနဲ႔ ေက်ာင္းၿပီး ထားတယ္၊ ငါဟာ ဘာရာထူးနဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနတယ္၊ ငါဟာ ဘယ္ေလာက္ ေတာ္တယ္ အစရွိတဲ့ အေၾကာင္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ မိမိကိုယ္မိမိ အထင္ႀကီး ေထာင္လႊားၿပီး လုပ္ေဆာင္ ခ်က္တိုင္းဟာ မိမိရဲ႕ဂုဏ္ကို တင္ရန္ျဖစ္ေနတာ ေၾကာင့္ မရည္ရြယ္ေပမဲ့ တစ္ပါးသူကို ထိ ခိုက္ သြားေစတာ မ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ မာန္မာန ေထာင္လႊား လာတဲ့အခါ တစ္ပါး သူကို ေလးစားမႈဟာ ဆန္႔က်င္ဘက္ တစ္ခုျဖစ္တာ ေၾကာင့္ အျခားသူကိုေလးစားမႈ တျဖည္း ျဖည္းနဲ႔ ေလ်ာ့ပါးလာပါတယ္။ မိမိထက္ ေအာက္ လက္ငယ္သားေတြကို ဆက္ ဆံတဲ့အခါ ႐ိုင္းလာမယ္။ တန္းတူလူေတြကိုလည္း မတူရင္ မတူသလို ဆက္ဆံတတ္ လာ မယ္။ အဲဒီလို အျပဳအမူေတြဟာ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ လူေတြ မိမိ ပတ္ဝန္း က်င္ကေန ေလ်ာ့ပါးသြားပါလိမ့္မယ္။

အၿမဲအႏိုင္လိုခ်င္သူ 
စီးပြားေရး ေလာကမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိဟာ အၿမဲ တမ္းႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆလို႔မရပါဘူး။ ႏိုင္ ေအာင္လည္း ႀကိဳးစားႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ပထမ ဆုယူတဲ့အခါ လက္ခုပ္ တီး ေပးမယ့္ လူေတြ မရွိေတာ့တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဘဝမွာ ေအာင္ႏိုင္ဖို႔ပဲ အၿမဲစဥ္းစားၿပီး ဘယ္သူနဲ႔ပဲ ဆက္ဆံဆက္ဆံ၊ ဘယ္စီးပြား နဲ႔ပဲ ၿပိဳင္ၿပိဳင္ မိမိအႏိုင္ရဖို႔ခ်ည္း ေတြးၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတာ ဟာလည္း အဆိပ္ အေတာက္တစ္ခုပါပဲ။ အရာအားလံုး တိုင္းဟာ ၿပိဳင္ပြဲမဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ခါတေလက်ရင္ မိတ္ေဆြလည္းျဖစ္ႏိုင္သလို ခရီး သြားေဖာ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲ ေတြ႕ကရာအားလံုးကို လိုက္လံ ယွဥ္ ၿပိဳင္၊ စကားေျပာလည္း စကားႏိုင္လု၊ အလုပ္လုပ္လည္း လိုက္ၿပိဳင္၊ စီးပြား လည္း လိုက္ၿပိဳင္ အစရွိတဲ့ အျပဳအမူဆိုးေတြေၾကာင့္ မိမိေဘးက လူေတြ ထြက္သြားပါလိမ့္မယ္။ အရာ အားလံုးဟာ ယွဥ္ၿပိဳင္စရာခ်ည္းလို႔ မွတ္ ယူေနလို႔မရပါဘူး။ ဘဝမွာ ေပ်ာ္ရႊင္စြာေနထိုင္ဖို႔၊ စိတ္ေအး ခ်မ္းသာစြာေန ထိုင္ႏိုင္ ဖို႔လို႔ မွတ္ယူဖို႔ လိုအပ္ပါေသးတယ္။

မွန္ကန္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွိမေနသူ 
အထက္ပါ အဆိပ္အေတာက္ေတြ တစ္ခုမွ ကိုယ့္ဆီမွာမရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ အနားမွာ ဘယ္သူမွ မရွိဘူး ဆိုရင္ေတာ့ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးက မိမိဟာ မိမိနဲ႔မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ပတ္ဝန္း က်င္မွာ ရွိေနလို႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိမိနဲ႔ ဆီေလ်ာ္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ မဟုတ္တာေၾကာင့္ မိမိရဲ႕အသံုးဝင္မႈဟာ သိပ္ မရွိတာမ်ိဳး၊ ဘာမွမလုပ္တတ္ မကိုင္တတ္တာမ်ိဳး တို႔ဆိုရင္ေတာ့ ေသခ်ာ ပါတယ္။ မိမိဆီကေန ဘာမွ သင္ယူတတ္ေျမာက္၊ သိျမင္စရာ မရွိ တာ ေၾကာင့္ လူအမ်ား ထြက္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူမွန္ေနရာမွန္ျဖစ္ ဖို႔ကလည္း အင္မတန္ အေရး ႀကီးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ လူမွန္ေနရာမွန္ မဟုတ္တာေၾကာင့္ မိမိရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္ေတြလည္း မွားယြင္းႏိုင္သလို တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အထက္ပါ အဆိပ္အေတာက္ ရွိတဲ့ အေတြး ေတြလည္း စိတ္မခိုင္ရင္ ဝင္လာ တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ မိမိဟာ မွန္ကန္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ မွာ ရွိေနဖို႔အတြက္လည္း အထူးလိုအပ္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္ေတြ အားလံုးကို တကယ္တမ္း ျပန္လည္ၿခံဳငံု ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါမွာလည္း ဗုဒၶ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားထားတဲ့ တရားေတာ္ေတြနဲ႔ မကင္းပါဘူး။ ဥပမာ- စိတ္ေကာင္း ႏွလံုးေကာင္းရွိဖို႔ဆိုရင္ အေကာင္းျမင္ ေပးဖို႔ ေယာနိေသာ မနသိကာ ရရွိရမယ္လို႔ မိန္႔ေတာ္ မူခဲ့ပါတယ္။ မာန္ မာနဟာ အကုသိုလ္ ဆယ္ပါးထဲမွာ တစ္ပါးအျဖစ္ ထည့္သြင္း ထားၿပီး မာန္မာန ေထာင္လႊားျခင္းေၾကာင့္ အခြင့္အေရးမ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးႏိုင္ေၾကာင္း ဓမၼပဒတရားေတာ္ ေတြမွာ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအခါ ၾကမ္းတမ္း စြာေျပာဆိုျခင္း (ဖ႐ုႆဝါစာ)၊ မနာ လိုျခင္း၊ ဝန္တိုျခင္း၊ ေလာဘႀကီးျခင္း အစရွိ သျဖင့္ တို႔ဟာလည္း အကုသိုလ္ ဆယ္ပါး တို႔မွာ အေျခခံပါရွိေနတဲ့ တရားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္တဲ့အခါ မွန္ကန္စြာ ေျပာဆိုဖို႔၊ မွန္ကန္စြာ ေတြးေခၚဖို႔၊ မွန္ကန္စြာလုပ္ကိုင္ဖို႔၊ မွန္ကန္စြာက်င့္ႀကံဖို႔၊ မွန္ကန္ စြာႏွလံုး သြင္းဖို႔ အစရွိသျဖင့္ မွန္ကန္ေသာ နည္းလမ္းရွစ္မ်ိဳး (မဂၢင္ရွစ္ပါး) ကိုလည္း ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။
မိမိရဲ႕လူမႈပတ္ဝန္းက်င္မွာေရာ၊ လုပ္ငန္းခြင္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာပါ လူေကာင္း မ်ားစြာနဲ႔ ဝိုင္းဝန္း ေနျခင္းဟာလည္း အားသာခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအား သာခ်က္ေၾကာင့္ မိမိအတြက္ အကူအညီ အေထာက္အပံ့ရျခင္း၊ အခက္အခဲမွကယ္ တင္ေပးျခင္း အစ ရွိတဲ့အားသာ ခ်က္ေတြရွိၿပီး လူအမ်ား ေမတၲာထား ခံရျခင္းဆိုတဲ့ ေငြေပး ဝယ္လို႔မရတဲ့ အရာကိုလည္း ရရွိဦးမွာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိအနားမွာ လူေကာင္းေတြနဲ႔ ဝန္းရံ ေနဖို႔အတြက္ မိမိရဲ႕ အမူအက်င့္ဆိုးေတြကို ဖယ္ရွားေရးအတြက္ ေရးသားမွ်ေဝ လိုက္ရ ပါတယ္။